معرفی رشته داروسازی

 معرفی رشته داروسازی

معرفی رشته داروسازی|مشاوره تحصیلی شهداد

 

بايد دانست که در علم‌ پزشکي‌ براي‌ مداواي‌ يک‌ بيمار، روش‌هاي‌ متعددي‌ از جمله‌ دارو درماني‌، جراحي‌ و روان‌ درماني‌ وجود دارد که‌ در اين‌ ميان‌ دارو درماني‌ به‌ عنوان‌ متداول‌ترين‌ شيوه‌ در تمام‌ دنيا شايع‌ است و رشته‌ داروسازي‌، رشته‌اي‌ است‌ که‌ در همين‌ زمينه‌ با بيماران‌ و مردم‌ مرتبط‌ مي‌گردد. همچنين‌ يک‌ داروساز در صورت‌ ناموفق‌ بودن‌ رژيم‌ دارو درماني‌ بايد علل‌ عدم‌ موفقيت‌ را بررسي‌ کند. از همين‌ رو مي‌توان‌ گفت‌ رشته‌ داروسازي‌ بخشي‌ از علوم‌ پزشکي‌ است‌ که‌ در رابطه‌ با توليد و ساخت‌ دارو، بررسي‌ وضعيت‌ دارو در بدن‌ انسان‌ و موجودات‌ زنده‌ و ميزان‌ تأثير دارو در سلامت‌ جامعه‌ و کم‌ کردن‌ بحران‌هاي‌ بيماري‌زا نقش‌ ايفا مي‌کند. به‌ عبارت‌ ديگر رشته‌ داروسازي‌ به‌ شناخت‌ ماده‌ مؤثر، فرموله‌ کردن‌ اين‌ ماده‌ (تبديل‌ ماده‌ مؤثر به‌ فرمي‌ که‌ قابل‌ مصرف‌ براي‌ بيمار باشد مثل‌ قرص‌، کپسول‌، شربت‌ يا استفاده‌ از روش‌هاي‌ تزريقي‌) و بررسي‌ اثرات‌ دارو بر بدن‌ بيمار مي‌پردازد.

تاريخچه رشته داروسازی و پيشرفتهاي جديد

      با توجه به نياز بشر به درمان بيماريها و همچنين پيشرفت علم شيمی و بيولوژی و همچنين ارتباط تنگاتنگ علوم مختلف و گشوده شدن عرصه برای ارائه روشهای جديد درمانی بااستفاده از داروهای جديدتر و موثرتر، رشته داروسازی از ابتداي قرن بيستم به عنوان يك رشته مستقل مطرح گرديد، كه اين امر در ايران با استقلال اين رشته از رشته پزشكی و تاسيس دانشكده داروسازی در سال 1313 در دانشگاه تهران محقق گرديد. به مرور زمان و با توجه به نياز كشور به استفاده از خدمات داروسازان و همچنين احساس ضرورت برای تدوين برنامه هاي تحصيلی اين رشته، دانشكده های داروسازی ديگری در تبريز، اصفهان، مشهد، اهواز و سپس دانشکده های داروسازی شهيد بهشتی، كرمان، شيراز، ساری، كرمانشاه و اخیرا زابل، زنجان، همدان، یزد و آزاد اسلامی نیز تاسيس گرديدند. برنامه رشته داروسازي به صورت مدون در سال 1361 توسط شوراي انقلاب فرهنگي ارائه شد كه اين برنامه با كمی تغيير در سال 1367 بازنگری گرديد و آخرین بازنگری دوره آموزش داروسازی در سال 1384 به تصویب شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی کشور رسیده و جهت اجرا از سال 1385 به دانشکده های داروسازی ابلاغ گردید. در برنامه جدید با توجه به لزوم کسب آموزشها و مهارتهای حرفهای مرتبط با مراقبتهای دارویی و نیز آشنایی بیشتر دانش آموختگان با نقش و مسئولیت داروسازان در صنایع داروسازی کشور، در یک سال پایانی آموزش داروسازی، دوره های طولانی مدت کارآموزی و کارورزی بالینی و بیمارستانی و نیز کارآموزی و کارورزی صنعت پیش بینی شده است. امروزه افزون بر تاسيس دانشكده هاي داروسازی، هر دانشكده به لحاظ رشد و تحولات عظيم علمی اقدام به تاسيس مراكز تحقيقاتی و با توجه به نياز جامعه به خدمات تخصصی تر، اقدام به تاسيس و راه اندازي رشته های تخصصی نموده است.

اهداف كلي رشته داروسازی

      از دانش آموختگان اين رشته انتظار ميرود اطلاعات عمومی و كافی در جنبه هاي مختلف علوم دارويي داشته و نيازهاي جامعه را در اين ارتباط بر طرف نمايند. اهداف كلی اين رشته عبارتند از:

الف- برآوردن نيازهای عمومی آموزشی و پژوهشی برای فهم بهتر علم داروسازی و عوامل مرتبط با آن

ب- آشنايی با پژوهشهای علمی و عملی در حيطه علوم دارويی

ج- افزايش آگاهيها و مهارتها در خصوص:

  • شناخت كامل خصوصيات داروهای موجود در فارماكوپه دارویی کشور
  • توانايي اداره داروخانه هاي عمومي و تخصصي، راهنمايي بيماران و مشاوره پزشكان در تجویز و مصرف منطقی داروها در سطح اجتماع و بخشهای بالینی بیمارستانی
  • ساخت داروها و مواد آرايشي- بهداشتي در حد داروخانه
  • ساخت داروها و مواد آرايشي- بهداشتي در صنعت
  • كنترل كمي و كيفي داروها و مواد غذايي و آرايشی- بهداشتي
  • پيشگيري از سميت و عوارض جانبي داروها و اطلاع رساني دارویی
  • آشنايي با مراجع و رفرانسهاي داروسازي و علوم دارويي
  • توان شناخت و برنامه ريزي براي حل مسایل مرتبط با دارو و سلامت در سطح ملي
  • آشنایی با فرهنگها و باورهای جوامع گوناگون
  • تعامل مناسب با امور پژوهشي و آموزشي محيط پيرامون خويش
  • تحكيم اخلاق حرفه ای

شايد جالب باشد که بدانيد حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد علت ناموفق شيوه مداواي يک بيمار، به دارو مربوط مي‌شود؛ يعني کيفيت دارو، انتخاب نوع‌ دارو و نحوه استفاده از دارو (اين که بيمار دارو را با چه مواد غذايي يا دارو‌هاي ديگر استفاده کرده است) مي‌تواند اثر دارو را تضعيف کند. و اين وظيفه يک داروساز است که علت را تشخيص دهد و در اين زمينه پزشک معالج را راهنمايي کند.

 داروسازي‌ تلفيقي‌ از علوم‌ پايه‌ و باليني‌ است‌ و به‌ همين‌ دليل‌ توانمندي‌ در دروس‌ فيزيک‌، شيمي‌ و زيست‌شناسي‌ براي‌ اين‌ رشته‌ ضروري‌ است‌. همچنين‌ دانشجوي‌ اين‌ رشته‌ براي‌ ارائه‌ خدمات‌ به‌ بيماران‌ بايد بتواند با افراد به درستي‌ ارتباط‌ برقرار کرده‌ و خوب‌ صحبت‌ کند و در ضمن‌ فردي‌سخت‌کوش‌ و جدي‌ باشد چون‌ دروس‌ اين‌ رشته‌ بسيار فراگير و متنوع‌ بوده‌ و هم‌ جنبه‌ حفظي‌ و هم‌ جنبه‌ تحليلي‌ دارد و در نتيجه‌ به‌ همت‌ و تلاش‌ قابل‌ توجه‌ نيازمند است‌.

بازارکار رشته داروسازی

حدود ۹۰ درصد فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ جذب‌ بازار کار مي‌شوند که‌ از اين‌ ميان‌ بيش‌ از ۸۰ درصد جذب‌ داروخانه‌ها و مابقي‌ در صنايع‌ داروسازي‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو) و کارخانه‌هاي‌ آرايشي‌ ـ بهداشتي‌ مشغول‌ به‌ کار مي‌شوند يا در کارهاي‌ اجرايي‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکي‌ فعاليت‌ مي‌کنند. از سوي‌ ديگر در حال‌ حاضر حدود ۹۷ درصد داروهاي‌ مورد نياز کشور (از نظر عددي‌) در کارخانه‌هاي‌ متعدد داروسازي‌ داخل‌ کشور ساخته‌ مي‌شود و بدون‌ شک‌ اين کارخانه‌ها به‌ کارشناسان‌ داروسازي‌ نياز دارند. اين‌ در حالي‌ است‌ که‌ اکثر کارخانه‌هاي‌ داروسازي‌ کشور داراي‌ واحدي‌ به‌ نام‌ واحد تحقيقات‌ هستند و امکان‌ فعاليت‌هاي‌ تحقيقاتي‌ براي‌ فارغ‌التحصيلان‌ علاقه‌مند مهيا است.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

رشته هاي تخصصي دارو سازي كه در حال حاضر در داخل كشور ارايه مي گردند عبارت است از : شيمي دارويي ، مفردات

پزشكي، راديو فارماسي، فارماكولوژي، مواد خوراكي و آب شناسي، فرآورده هاي آرايشي و بهداشتي، دارو سازي بيمارستاني،

فرآورده هاي بيولوژيك، زهر شناسي . علاوه بر رشته هاي ياد شده، فارغ التحصيلان رشته دارو سازي عمومي مي توانند در

تخصص هاي علوم پايه پزشكي نظير :بيو شيمي، انگل شناسي پزشكي، ميكرب شناسي پزشكي، فيزيولوژي، آمار حياتي، تغذيه،

ايمونولوژي، ويروس شناسي و ژنتيك نيز شركت نمايند.

درس‌هاي‌ رشته داروسازي در طول‌ تحصيل‌:

دروس‌ پايه‌:

 بيولوژي‌ نظري‌، فيزيک‌ نظري‌، رياضيات‌ پايه‌ و مقدمات‌ آمار، شيمي‌ عمومي‌، بيوشيمي‌، فيزيولوژي‌، شيمي‌ آلي‌، تشريح‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتي‌،آمار حياتي‌، شيمي‌ تجزيه‌، ميکروب‌شناسي‌ نظري‌ و عملي‌، انگل‌شناسي‌ و قارچ‌شناسي‌، ايمونولوژي‌، کمک‌هاي‌ اوليه‌، کامپيوتر.

 

دروس‌ تخصصي‌:

گياه‌شناسي‌ دارويي‌، اشکال‌ دارويي‌، تغذيه‌ و رژيم‌ درماني‌، مواد خوراکي‌ نظري‌، مديريت‌ در داروسازي‌، درمان‌شناسي‌، اطلاعات‌ دارويي‌، شيمي‌ دارويي‌، فارماکولوژي‌، مفردات‌ پزشکي‌، فرآورده‌هاي‌ دارويي‌ بيولوژيکي‌، فيزيکال‌ فارماسي‌، روش‌هاي‌ دستگاهي‌، سم‌شناسي‌، بيوفارماسي‌، داروسازي‌ صنعتي‌، کنترل‌ ميکروبي‌ دارويي‌، کارآموزي‌ صنعت‌، زبان‌ تخصصي‌، مقدمات‌ داروسازي‌، گياه‌شناسي‌ داروسازي‌، کارآموزي‌ داروخانه‌. (بيشتر درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌‌ همراه‌ با آزمايشگاه‌ ارائه‌ مي‌شود).

شرايط و نحوه پذيرش دانشجو در رشته داروسازی:

پذيرش دانشجو از طريق آزمون سراسري و به صورت متمرکز خواهد بود

رشته هاي مشابه رشته داروسازي در خارج از کشور:

اين رشته در مقاطع مختلف اعم از ليسانس فوق ليسانس و دکتري در خارج از کشور وجود دارد